Newsletter
If you want to be up to date, sign up to receive our newsletter enter your email below.
Newsletter
Tadeusz Brzozowski
"Unclecider"
oil/canvas, 137 x 66 cm
„Jest Brzozowski dość pochopnie i jednostronnie oceniany jako ekspresjonista czy figuratywista (albo abstrakcjonista – zależnie od potrzeby). Tymczasem widać coraz wyraźniej, że reprezentuje on bardzo mozolnie przez siebie konstruowaną i niełatwą do jednoznacznego ujęcia formułę twórczości pozbawioną precedensów w skali nie tylko polskiej. Jako jedyny bodaj artysta polski XX wieku dotknął jakby ‘granic’ malarstwa…”. Andrzej Kostołowski Mierząc się z podłużną karminową kompozycją Tadeusza Brzozowskiego trudno jest zdecydować, czy to tytuł, czy też może sama gęstwina form wzbudza w nas większe emocje. Zapewne trudno tu o jednoznaczną odpowiedź. Model dojrzałej wypowiedzi artystycznej Brzozowskiego opiera się na komplementarnym zestawieniu formy i języka. Artysta często wspominał, że inspirował się twórczością Zbigniewa Makowskiego: „Bardzo urzekł mnie Makowski, pomimo że wtedy zbyt dużo nie widziałem jego autentycznych obrazów, może wtedy nawet jeszcze w ogóle nie widziałem tych obrazów, tylko reprodukcje”. (Muzeum wyobraźni, mówi Tadeusz Brzozowski, „Tygodnik Powszechny” 14.06.1992, nr 21). W pracach obojga artystów można odnaleźć fascynację słowem. U Makowskiego wyrażała się ona w poetyckich tytułach o często łacińskiej proweniencji, natomiast u Brzozowskiego manipulacją słowem i słowotwórstwem zakorzenionym w historii języka. Tytuł „Wujobójca” sugeruje, że za abstrakcyjną formą kryje się makabryczna treść. Brzozowski za pomocą aluzyjnej nazwy odnosi się do ludzkiej moralności i sugeruje, aby doszukiwać się w kompozycji znamion portretu złoczyńcy. Tytuł jest integralną częścią kreatywnego procesu Brzozowskiego. Awangardzista zaznacza, że chętnie operuje ironią i żartem, ponieważ czynią one komunikat bardziej autentycznym. „W moich obrazach tytuły są przede wszystkim ironią, tytuły śmieszne, groteskowe, osadzone w Galicji, niezrozumiałe, prowincjonalne, a w każdym razie dla przeciętnego człowieka raczej śmieszne. Ale zawsze powtarzam aż do znudzenia, że jeśli dzisiaj ktoś chce coś powiedzieć naprawdę serio, to przegrywa. Dzisiaj nikt nie wierzy tego typu działaniom. Trzeba jednak zawsze mrugnąć okiem albo jakoś dać do zrozumienia, że to jednak są właściwie śmichy- chichy” – mówi. (Muzeum Wyobraźni, mówi Tadeusz Brzozowski, „Tygodnik Powszechny”, 14.06.1992, nr 24). Słownym igraszkom akompaniują odrealnione formy przywodzące na myśl biologiczne organizmy widziane pod mikroskopem. O istotnych aspektach technicznych prac Brzozowskiego pisał historyk sztuki Andrzej Jakimowicz: „W obrazach Brzozowskiego ważne jest malowanie. Ważny sposób pokrywania powierzchni obrazu pigmentem. Ważny rodzaj uzyskanych lśnień, głębokość wydobytych cieniów, linia zarysowanych zygzaków”. (Andrzej Jakimowicz, Zaubermalerei, „Przegląd Artystyczny”, 1957, nr 1, s. 38). Brudne odcienie czerwieni i granatu wraz z zamaszystym konturem stają się językiem formalnym wizualnych moralitetów. Prezentowana praca została namalowana w 1984, czyli pod koniec życia Brzozowskiego. Z lat 80. XX wieku, poza seriami na papierze, pochodzą także kompozycje na płótnie – „Socjeta” (1980), „Mariasz” (1981) czy „Kuglarz” (1984). „Wujobójca” to przykład bardzo dojrzałej i wysmakowanej kompozycji Brzozowskiego, która powstała w momencie, kiedy to artysta nie musiał już niczego światu udowadniać. Co ważne, pozostał wierny malarstwu, co na początku lat 80. XX wieku, zdominowanych przez wszelakiego rodzaju próby kontestacji tradycyjnych form artystycznej wypowiedzi, było postrzegane co najmniej jako osobliwość. Brzozowski jednak nie uległ, doprowadzając tym samym swoją twórczość do „granic malarstwa”.
| Artist | Tadeusz Brzozowski |
|---|---|
| Artist's Life | (1918 - 1987) |
| Title | "Unclecider" |
| Date | 1984 |
| Medium | oil |
| Material, base | canvas |
| Kind | malarstwo sztalugowe |
| Dimensions | 137 x 66 cm |
| Category Name | Painting & Drawing |
| Style | abstrakcja |
| Signature | signed, dated and described on the stretcher bar: 'T. BRZOZOWSKI. | 131 x 62 | "WUJOBÓJCA" | 1984' |
| Other Notes |
signed and dated on the reverse: 't. BRZOZOW- | - SKI. | 1984.' and the assembly tip on the reverse stickers with work description |
| Literature |
Masters of Contemporary Art in Poland, exhibition catalogue, Herbert F. Johnson Museum of Art, 1986, cat. no. 8 (il.) Tadeusz Brzozowski 1918-1987, [ed.] Anna Żakiewicz, National Museum in Warsaw, Warsaw 1997, cat. no.476, p. 242 |
| Requires a permit to export outside of Poland | No |
| Exhibited |
„3 Artistes Peintres Polonais - Tadeusz Brzozowski”, Galerie Presidence, Bordeaux, 9-17.11.1984 „Masters of Contemporary Art in Poland”, Ithaca, Nowy Jork, 1986; Herbert F. Johnson Museum of Art, 2.04-18.05.1986 |
| Opinions | the work is included in the catalogue raisonné ed. Wawrzyniec Brzozowski, Iwona Wojnarowicz, cat. no. 365 - CAF.KDTB.M |
Tadeusz Brzozowski
oil/canvas, 137 x 66 cm
"Unclecider"
| Artist | Tadeusz Brzozowski |
|---|---|
| Artist's Life | (1918 - 1987) |
| Title | "Unclecider" |
| Date | 1984 |
| Medium | oil |
| Material, base | canvas |
| Kind | malarstwo sztalugowe |
| Dimensions | 137 x 66 cm |
| Category Name | Painting & Drawing |
| Style | abstrakcja |
| Signature | signed, dated and described on the stretcher bar: 'T. BRZOZOWSKI. | 131 x 62 | "WUJOBÓJCA" | 1984' |
| Other Notes |
signed and dated on the reverse: 't. BRZOZOW- | - SKI. | 1984.' and the assembly tip on the reverse stickers with work description |
| Literature |
Masters of Contemporary Art in Poland, exhibition catalogue, Herbert F. Johnson Museum of Art, 1986, cat. no. 8 (il.) Tadeusz Brzozowski 1918-1987, [ed.] Anna Żakiewicz, National Museum in Warsaw, Warsaw 1997, cat. no.476, p. 242 |
| Requires a permit to export outside of Poland | No |
| Exhibited |
„3 Artistes Peintres Polonais - Tadeusz Brzozowski”, Galerie Presidence, Bordeaux, 9-17.11.1984 „Masters of Contemporary Art in Poland”, Ithaca, Nowy Jork, 1986; Herbert F. Johnson Museum of Art, 2.04-18.05.1986 |
| Opinions | the work is included in the catalogue raisonné ed. Wawrzyniec Brzozowski, Iwona Wojnarowicz, cat. no. 365 - CAF.KDTB.M |