Newsletter
If you want to be up to date, sign up to receive our newsletter enter your email below.
Newsletter
Stefan Gierowski
Untitled
watercolour/paper, 51 x 37 cm
„Wychodząc z założeń kolorystycznych, Gierowski dał zupełnie nową propozycję artystyczną. Uczynił to w sposób wyjątkowo prosty: Mondrian w wyniku analizy kubistycznej doszedł do mistycznej formuły pionu i poziomu, nadał im nowe znaczenie. Gierowski (toutes proportions gardées) zrobił podobnie, z obrazu kolorystycznego wyeliminował motyw, zostawiając pozostałe jego cechy, czyli – skoncentrował się na problemach czysto malarskich, na analizie podstawowych elementów strukturalnych, na badaniu współzależności światła i koloru. I stała się rzecz przedziwna: obraz zyskał zupełnie inny wymiar”. Mariusz Hermansdorfer Prezentowana abstrakcyjna kompozycja autorstwa Stefana Gierowskiego powstała na bazie jego poszukiwań artystycznych typowych od lat 60. XX wieku. Realizowane w tym okresie dzieła charakteryzują się geometryczną budową obrazu i zawężoną gamą kolorystyczną. W latach 70. Gierowski wzbogacił kompozycje o gradacje kolorystyczne. Liczni krytycy sztuki zwracają uwagę na delikatność kolorów i jednolitość wizji, które są bliskie teorii unizmu Strzemińskiego. Koncepcja obrazu autonomicznego wywarła istotny wpływ na działalność artystyczną Gierowskiego. W procesie twórczym dużą rolę odgrywa jego intuicja malarska pozwalająca na wykorzystanie konkretnej, fizycznej wiedzy o kolorach i podkładach. Głównymi czynnikami składającymi się na powstanie dzieł artysty są przestrzeń, światło, linia oraz barwa. Tym, co odróżniało twórczość Gierowskiego w kontekście działań Strzemińskiego, jest sfera emocjonalna w dziele sztuki, do której obaj artyści podchodzili w odmienny sposób. Strzemiński zajmował się przede wszystkim samą czystą sztuką i jej wewnętrznymi relacjami, a dla Gierowskiego właśnie emocjonalna strona tworzenia odgrywała istotną rolę. Od 1967 w kompozycjach artysty pojawia się linia i większego znaczenia nabiera kolor pozwalający na bardzo śmiałe poszukiwania. W twórczości Gierowskiego ważne znaczenie miały także teorie Kandyńskiego i wyprowadzone z nich poglądy grupy Formistów. Jednym z jego profesorów na krakowskiej ASP był właśnie sam Zbigniew Pronaszka. Jak zauważa Gierowski: „Uznałem za najbliższą moim skłonnościom krańcową decyzję poprzedników, że barwa, forma i materia są treścią obrazu i jedynym autonomicznym malarskim środkiem przekazu. Dawało to szansę istotnego pogłębiania moich wyobrażeń o rzeczywistości i opartego o fakty realistycznego widzenia przedmiotu moich zainteresowań, którym stał się problem światła i przestrzeni” (Stefan Gierowski [cyt. za:] Fijałkowski / Gierowski. Wizje malarstwa [kat. wys.], sierpień 2002, Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie, s. 7). W twórczości Gierowskiego ważną rolę w realizowaniu zasady autonomiczności odgrywał kolor. Artysta kontrastuje barwy bądź pokazuje je w odosobnieniu, pozwalając tym samym na wydobycie ich pełnej ekspresji. Kolor nie jest tu środkiem do wyrażania emocji, ale podstawowym narzędziem do ich wywoływania. W takim kontekście możemy się przyjrzeć także prezentowanej kompozycji abstrakcyjnej, która działa całą powierzchnią, w jednakowym natężeniu odcieni żółci i zieleni oraz światła. W efekcie Gierowski uzyskał charakterystyczny dla jego twórczości efekt nieskończoności. W tym miejscu również warto wrócić do teorii widzenia Strzemińskiego, którą artysta wykorzystał w swoich obrazach do świadomego oddziaływania na odbiorcę: „ciekawi mnie w nauce o barwie zależność między porządkiem chemicznym a psychologicznym oraz wydarzenia związane z wzajemnym oddziaływaniem barwników, prowadzące do przemian sugerujących daleko idące uogólnienia związane z egzystencją i życiem” (Stefan Gierowski, Nudne uwagi i narzekania [w:] Stefan Gierowski. Jakość, jasność, nasycenie. Malarstwo 2007-2010 [kat. wys.] [red.] W. Nowaczyk, wrzesień – listopad 2010, galeria aTAK, Warszawa 2010, s. 30). Gierowski w swojej twórczości wyraża konkretne idee i uważa niektóre pojęcia ukryte w podświadomości człowieka za niedające się inaczej przedstawić i wyrazić jak właśnie za pomocą malarstwa. W latach 80. dalsze poszukiwania artysty w kierunku barwy, geometrii, linii i światła skłoniły go aż do refleksji nad moralnością i wiarą, co obrazuje późniejszy jego cykl prac inspirowany dekalogiem. Jednym z głównych narzędzi tych działań jest wykorzystanie bieli emanującej wrażeniem pustki, połączonym z poczuciem niezwykłej siły twórczej. Zjawisko to jest zauważalne także w omawianym obrazie, gdzie biel jako przestrzeń twórcza jest efektem nakładających się na siebie płaszczyzn barwy żółtej i zielonej i działających autonomicznie. Abstrakcyjna kompozycja jest tym samym niezwykłą opowieścią o sile materii malarskiej, jej zdolnościach zabierania i wytwarzania światła, a także wzbudzania konkretnych emocji.
| Artist | Stefan Gierowski |
|---|---|
| Artist's Life | (1925 - 2022) |
| Title | Untitled |
| Date | 1979 |
| Medium | watercolour |
| Material, base | paper |
| Kind | malarstwo na papierze (pastele, akwarele, gwasze) |
| Dimensions | 51 x 37 cm |
| Category Name | Painting & Drawing |
| Style | abstrakcja |
| Signature | signed lower right: 'S Gierowski' and signed and dated along the left edge: 'Gierowski 79' |
| Requires a permit to export outside of Poland | No |
Stefan Gierowski
watercolour/paper, 51 x 37 cm
Untitled
| Artist | Stefan Gierowski |
|---|---|
| Artist's Life | (1925 - 2022) |
| Title | Untitled |
| Date | 1979 |
| Medium | watercolour |
| Material, base | paper |
| Kind | malarstwo na papierze (pastele, akwarele, gwasze) |
| Dimensions | 51 x 37 cm |
| Category Name | Painting & Drawing |
| Style | abstrakcja |
| Signature | signed lower right: 'S Gierowski' and signed and dated along the left edge: 'Gierowski 79' |
| Requires a permit to export outside of Poland | No |