Newsletter
If you want to be up to date, sign up to receive our newsletter enter your email below.
Newsletter
Stanisław Czajkowski
"Old Oak"
oil/canvas, 100 x 74,50 cm
„Pejzaż jest duszą ziemi, na której człowiek się rodzi i umiera i którą poniekąd stwarza. Dusza ta jest bogata, jak bywa bogata odmiana pogody przez cały rok i od rana do wieczora przez dzień cały. Pejzaż króluje w każdej sztuce: w malarstwie, literaturze i muzyce” (cyt. za: Stanisław Czajkowski, 1878-1954, katalog wystawy pośmiertnej, red. Barbara Mitschein, CBWA Zachęta w Warszawie, Warszawa 1980, s. 2). Tak pisał w czerwcu 1954, w liście do swoich studentów tuż przed wyjazdem na plener malarski do Sandomierza siedemdziesięciosześcioletni artysta. Choć jest to dojrzałego malarza u kresu życia, to znakomicie odzwierciedla wartości, którym hołdował już od początku swojej kariery. Pejzaż zawsze był dla Czajkowskiego odzwierciedleniem ludzkiej duszy. Był odbiciem zawartych w niej idei, żądzy i płomiennych namiętności. Był także, co chyba najważniejsze, obrazem wnętrza samego twórcy. Działo się to na początku XX wieku, gdy pejzaż wyrażał w swojej strukturze sedno symbolistycznych wartości epoki. Artysta kultywował tę wzniosłą tradycję w dwudziestoleciu międzywojennym i jeszcze później, nawet po wojnie, nie ulegając zmieniającym się trendom i modom. W słowach Czajkowskiego ujawnia się silna więź z ojczystą ziemią i rdzennym krajobrazem. To unikalne połączenie z lokalną przestrzenią wynikało zapewne ze znajomości artysty z Janem Stanisławskim. To ten mistrz młodopolskiego pejzażu zaszczepił w swoich studentach miłość do tego gatunku malarskiego. Wyprowadzał ich z murów krakowskiej Akademii na plenery, podczas których zwykł często mawiać „malujcie, panowie, polską wieś, bo może za kilka lat jej nie będzie”. W twórczości Czajkowskiego pejzaż odgrywa niewątpliwie dominującą rolę. Wielokrotnie w jego strukturze pojawia się architektura – niemy świadek obecności człowieka. Sama sylwetka ludzka w dużej mierze zostaje sprowadzona do stosunkowo drobnego sztafażu, zauważalnego, lecz w żadnym wypadku nie wiodącego. Natura jest w kompozycjach artysty wszechwładną królową, uzurpatorką roszczącą sobie prawo do zawłaszczenia większej części przedstawienia. Majestatyczne sylwety sędziwych dębów wielokrotnie pojawiają się na obrazach Stanisława Czajkowskiego. W latach 30. i 40. XX stulecia ze szczególnym zapałem artysta odtwarzał ich potężne pnie i rozłożyste korony. Wiekowe drzewa niczym przedwieczni strażnicy czasu wyrastają w jego przedstawieniach nad brzegami Bugu, Narwi czy Niemna. Promienie światła przedostające się poprzez gęstwinę liści tworzą luministyczną mozaikę rozkładającą się wokół. Światło, tak jak w prezentowanej w katalogu kompozycji, jak również i w innych pejzażach malarza tworzy specyficzny nastrój i buduje strukturę obrazu. Nasycone barwy, element charakterystyczny dla odtwarzanej przez Czajkowskiego rzeczywistości, składają się na wrażeniową, przepełnioną emocjami mozaikę.
| Artist | Stanisław Czajkowski |
|---|---|
| Artist's Life | (1878 - 1954) |
| Title | "Old Oak" |
| Medium | oil |
| Material, base | canvas |
| Kind | malarstwo sztalugowe |
| Dimensions | 100 x 74.5 cm |
| Category Name | Painting & Drawing |
| Style | modernizm |
| Signature | signed lower left: 'ST. CZAJKOWSKI' |
| Other Notes | on the reverse paper exhibition label and stamp, on the stretcher artist's estate number twice: 'St. Cz. | inw. 299' |
| Requires a permit to export outside of Poland | Yes |
| Exhibited | Stanisław Czajkowski 1878-1954. Wystawa Pośmiertna Artysty, Centralne Biuro Wystaw Artystycznych Zachęta, Warsaw, December 1980 - January 1981 (not included in the catalogue) |
Stanisław Czajkowski
oil/canvas, 100 x 74,50 cm
"Old Oak"
| Artist | Stanisław Czajkowski |
|---|---|
| Artist's Life | (1878 - 1954) |
| Title | "Old Oak" |
| Medium | oil |
| Material, base | canvas |
| Kind | malarstwo sztalugowe |
| Dimensions | 100 x 74.5 cm |
| Category Name | Painting & Drawing |
| Style | modernizm |
| Signature | signed lower left: 'ST. CZAJKOWSKI' |
| Other Notes | on the reverse paper exhibition label and stamp, on the stretcher artist's estate number twice: 'St. Cz. | inw. 299' |
| Requires a permit to export outside of Poland | Yes |
| Exhibited | Stanisław Czajkowski 1878-1954. Wystawa Pośmiertna Artysty, Centralne Biuro Wystaw Artystycznych Zachęta, Warsaw, December 1980 - January 1981 (not included in the catalogue) |