Newsletter
If you want to be up to date, sign up to receive our newsletter enter your email below.
Newsletter
Roman Kramsztyk
"Nude against a red curtain"
oil/canvas, 129 x 88,60 cm
Roman Kramsztyk znalazł się w Paryżu w 1910 i dlatego zalicza się go – razem z Eugeniuszem Zakiem i Melą Muter – do pierwszego pokolenia „polskiej” Szkoły Paryskiej. Sytuacja artysty jest jednak kłopotliwa: początkowo dzielił bowiem swoje życie między Polskę a Francję. W 1914 opuścił Paryż – jak wtedy sądził, na zawsze. Wrócił tam jednak w 1924. Nie przeszkadzało mu to nadal utrzymywać studio w Warszawie (studio – dodajmy – bardzo eleganckie, bo mieszczące się w ścisłym centrum, na ul. Boduena 4, w bezpośrednim sąsiedztwie pierwszego polskiego wieżowca Prudential). Kariera malarza rozwijała się dwutorowo. Jego modele rekrutowali się zazwyczaj ze sfer inteligenckich i artystycznych Paryża i Warszawy, w tych miastach pisała o nim krytyka, niekiedy mocno spolaryzowana. Twórcą pierwszoplanowym stał się jednak przede wszystkim w stolicy Polski. Nie zaszkodziła mu nawet antysemicka kampania, prowadzona przez endeckich publicystów, którzy na łamach „ABC” i „Prosto z Mostu” konsekwentnie zarzucali jego sztuce „żydowskość”, „brud”, „prymitywizm”, i „kolorystyczne szarady”. Mimo tych głosów powiedzieć można, że kariera Kramsztyka toczyła się od samego początku pomyślnie. Uchodził bowiem za cudowne dziecko już w latach swojej edukacji warszawskiej. Reputację tę utrzymał na krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych (gdzie uczył się u Mehoffera w latach 1903-04) oraz na Akademii Sztuk Pięknych w Monachium. W czasie swojego pierwszego, czteroletniego pobytu w Paryżu niewiele wystawiał. Jego prawdziwym debiutem była słynna I Wystawa Ekspresjonistów Polskich (krakowskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych, 1917). Oprócz towarzyskich sympatii do formistów twórca niewiele miał jednak wspólnego z awangardową gorączką. W warszawskiej Zachęcie, w TPSP we Lwowie, Krakowie i Poznaniu oraz na salonach paryskich (Jesiennym i Tuileries) prezentował brawurowo malowane portrety, odważne niekiedy akty, martwe natury i pejzaże z południa Francji. Choć w kolejnych latach stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich klasycystów (był założycielem grupy „Rytm”), nadal obracał się w kręgach eksperymentatorów. Ten fakt można jednak wytłumaczyć w dużej mierze wpływem jego żony, Bronisławy, siostry Louisa Marcoussisa, kubisty związanego z Paryżem. Mieczysław Wallis słusznie nazwał Romana Kramsztyka „malarzem charakteru, powabu i wdzięku, portrecistą ciekawych mężczyzn – portrecistą pięknych kobiet” (Mieczysław Wallis, humanizm Kramsztyka, „Wiadomości Literackie” 1936, nr 20, s. 8). Postać ludzka zawładnęła w pełni wyobraźnią Kramsztyka, dlatego też krytyka artystyczna wielokrotnie zauważała w jego œuvre stylistyczną i treściową łączność ze sztuką dojrzałego renesansu. W prezentowanym akcie zwraca jednak uwagę powinowactwo życia artysty ze sztuką, którą tworzył. Znany był jako smakosz życia, wielbiciel kobiecego piękna i pasjonat muzyki, co w pełni obrazuje prezentowana plastyczna wizja kobiecego ciała. W aktach i portretach Kramsztyka postać ludzka często zajmuje prawie całą powierzchnię płótna. Malarz sytuował tutaj modelkę na tle pracownianej draperii, eksponując jej ciało, które zyskuje monumentalność antycznego posągu Wenus.
| Artist | Roman Kramsztyk |
|---|---|
| Artist's Life | (1885 - 1942) |
| Title | "Nude against a red curtain" |
| Date | 1934 |
| Medium | oil |
| Material, base | canvas |
| Kind | malarstwo sztalugowe |
| Dimensions | 129 x 88.6 cm |
| Category Name | Painting & Drawing |
| Style | Ecole de Paris |
| Signature | signed with monogram and dated on the reverse: 'R.K. 34' |
| Other Notes | opisany na odwrociu l.d.: 'R.K. 34' |
| Literature |
Renata Piątkowska, Między „Ziemiańską” a Montparnasse'em. Roman Kramsztyk, Warszawa 2004, cat. no. 171, p. 238 Roman Kramsztyk (1885 - 1942), monographic exhibition catalogue, Jewish Historical Institute, Gallery of Contemporary Zachęta, Warszawa 1997, cat. no. 158, p. 205 (ill.) |
| Requires a permit to export outside of Poland | Yes |
Roman Kramsztyk
oil/canvas, 129 x 88,60 cm
"Nude against a red curtain"
| Artist | Roman Kramsztyk |
|---|---|
| Artist's Life | (1885 - 1942) |
| Title | "Nude against a red curtain" |
| Date | 1934 |
| Medium | oil |
| Material, base | canvas |
| Kind | malarstwo sztalugowe |
| Dimensions | 129 x 88.6 cm |
| Category Name | Painting & Drawing |
| Style | Ecole de Paris |
| Signature | signed with monogram and dated on the reverse: 'R.K. 34' |
| Other Notes | opisany na odwrociu l.d.: 'R.K. 34' |
| Literature |
Renata Piątkowska, Między „Ziemiańską” a Montparnasse'em. Roman Kramsztyk, Warszawa 2004, cat. no. 171, p. 238 Roman Kramsztyk (1885 - 1942), monographic exhibition catalogue, Jewish Historical Institute, Gallery of Contemporary Zachęta, Warszawa 1997, cat. no. 158, p. 205 (ill.) |
| Requires a permit to export outside of Poland | Yes |