Newsletter
If you want to be up to date, sign up to receive our newsletter enter your email below.
Newsletter
Jan Berdyszak
"Painting XI"
oil/canvas, 190 x 136 cm
W pracach z cyklu „Obszarów koncentrujących” Berdyszak rozwijał ideę obrazu otwartego, pozbawionego stabilnych granic i jednoznacznego centrum. Pustka przestaje być brakiem; staje się miejscem intensywnej koncentracji uwagi, przestrzenią medytacji oraz doświadczenia niematerialności. W tym sensie prezentowana realizacja pozostaje bliska zarówno minimal artowi, jak i koncepcjom odnoszącym się do ciszy, pustki i potencjalności formy w filozofii Wschodu. Równie istotnym dziełem w kontekście rozwoju języka artystycznego Berdyszaka pozostaje „Obraz XI” z 1968 – realizacja powstała w momencie przełomowym dla jego twórczości. Artysta odchodzi od klasycznego rozumienia prostokątnego formatu obrazu, podważając jego tradycyjną integralność poprzez nieregularne wycięcia i deformację powierzchni malarskiej. Kompozycja nie zamyka się już w geometrycznym porządku płótna; przeciwnie – otwiera się na przestrzeń zewnętrzną, ujawniając arbitralność kulturowo utrwalonych granic obrazu. Wycięte fragmenty płótna funkcjonują jako równoprawne elementy. Berdyszak nie traktuje ich jako destrukcji formy, lecz sposób ujawniania obszaru aktywnego – niewidzialnego wymiaru dzieła. Jak mówi artysta: „Obraz rozumiem jako odwieczną tablicę. Ale jego konstruowanie kolorem, formą, rysunkiem czy iluzją przestrzeni uważam za niewystarczające. Dlatego od 1962 roku maluję obrazy, które naruszyły tę zasadę tablicy, ale tylko po to, by ją wzbogacić o nowy element, mianowicie przestrzeń sensu stricto. Od tego momentu nie maluję obrazów na ścianę, a w stosunku do ścian (…)”. (Wypowiedź Jana Berdyszaka zamieszczona w „Polsce”, 1970, s. 25). Charakterystyczna, organicznie wyprofilowana powierzchnia „Obrazu XI” sprawia wrażenie, jakby forma obrazu podlegała ciągłemu procesowi transformacji, tracąc status stabilnego przedmiotu na rzecz doświadczenia przestrzennego i percepcyjnego.
| Artist | Jan Berdyszak |
|---|---|
| Artist's Life | (1934 - 2014) |
| Title | "Painting XI" |
| Date | 1968 |
| Medium | oil |
| Material, base | canvas |
| Kind | malarstwo sztalugowe |
| Dimensions | 190 x 136 cm |
| Category Name | Painting & Drawing |
| Style | abstrakcja geometryczna |
| Signature | dated and described on the reverse: 'OBRAZ | XI | 1968' |
| Other Notes | on the reverse a stamp from the Fibak Monte Carlo Gallery |
| Literature |
Jan Berdyszak, exhibition catalogue, BWA Arsenal, Poznan 1968, cat. pos. 15 Jan Berdyszak. Painting, sculpture, graphics, exhibition catalogue, CBWA Zacheta, Warsaw 1969, cat. pos. 5 |
| Requires a permit to export outside of Poland | Yes |
| Exhibited |
Jan Berdyszak, BWA Arsenal, Poznan, 1968 Jan Berdyszak. Painting, sculpture, graphics, CBWA Zacheta, Warsaw, March 1969 |
Jan Berdyszak
oil/canvas, 190 x 136 cm
"Painting XI"
| Artist | Jan Berdyszak |
|---|---|
| Artist's Life | (1934 - 2014) |
| Title | "Painting XI" |
| Date | 1968 |
| Medium | oil |
| Material, base | canvas |
| Kind | malarstwo sztalugowe |
| Dimensions | 190 x 136 cm |
| Category Name | Painting & Drawing |
| Style | abstrakcja geometryczna |
| Signature | dated and described on the reverse: 'OBRAZ | XI | 1968' |
| Other Notes | on the reverse a stamp from the Fibak Monte Carlo Gallery |
| Literature |
Jan Berdyszak, exhibition catalogue, BWA Arsenal, Poznan 1968, cat. pos. 15 Jan Berdyszak. Painting, sculpture, graphics, exhibition catalogue, CBWA Zacheta, Warsaw 1969, cat. pos. 5 |
| Requires a permit to export outside of Poland | Yes |
| Exhibited |
Jan Berdyszak, BWA Arsenal, Poznan, 1968 Jan Berdyszak. Painting, sculpture, graphics, CBWA Zacheta, Warsaw, March 1969 |