Ikebana to japońska sztuka układania kwiatów, której tradycja sięga VII wieku.
Początkowo, tworzenie roślinnych kompozycji związane było ściśle z religią i duchowością. Kompozycje miały symbolizować niebo, ziemię i ludzi (Soe, Tai i Shin). Aby osiągnąć zamierzony efekt należało trzymać się ściśle ustalonych zasad.
Podtrzymywaniem tradycji i jej rozwojem przez stulecia zajmowali się buddyjscymnisi. W XV wieku, kapłan SenkeiIkenobou, zajął się uporządkowaniem wiedzy i zasad ikebany. Do dziś uważany jest on za prekursora tej sztuki. Założona przez niego szkoła do dziś kształci kolejnych mistrzów w najbardziej klasycznym stylu ikebany zwanym rikka.
Utagawa Hiroshige (1797–1858), drzeworyt z teki "Chūgata Nishiki-e" przedstawiający ikebanę,
źródło: Biblioteka Cyfrowa Diet
Rodzaje
Wyróżnia się kilka podstawowych stylów tworzenia ikebany.
Pierwszy z nich to rikka – uznawany za najbardziej klasyczny, najstarszy styl tworzenia kwiatowych kompozycji. Do ich tworzenia wykorzystuje się gałązki sosny, cyprysu, cedru i łączy z takimi gatunkami jak: chryzantema, bambus, czy wiśnia. Kompozycje tworzone w tym stylu są wysokie, potrafią mierzyć nawet półtora metra wysokości. Początkowo, zdobiły one buddyjskie świątynie i wnętrza cesarskich dworów. W stylu rikka najważniejsza jest harmonia i symetria.
Ikebana w PRL - konkursowe kompozycje z 1980 roku, źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe.
Kolejny styl to shoka, w którym kompozycje powstają już w niskich wazonach, a do ich tworzenia najczęściej używa się róż i lilii. Wierzchołki najwyższych elementów mają tworzyć trójkąt, który jest nieodłącznym elementem kompozycji w stylu shoka.
Heika to styl, w którym kwiaty stoją w smukłych wazonach, które zapewniają stabilność długim, efektownym kompozycjom. Charakterystyczne dla tego stylu kwiaty to chryzantemy, róże i goździki.
Kobieta w sali muzealnej przy ikebanach, 1980, źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe.
Ikebana dziś
Współcześnie, floryści pozwalają sobie na więcej swobody i reinterpretują wielowiekową tradycję.
Powstają zupełnie nowe style tworzenia ikebany, a także wariacje na jej temat.
Układanie kwiatów w charakterystycznych, przeznaczonych do tego płytkich naczyniach, może być nie tylko odprężającą zabawą, lecz również efektownym elementem wystroju wnętrza.
Ikebana może nadać współczesnemu wnętrzu niezwykłego charakteru, fot. Mili studio.
Intrygujące, rzadko spotykane w naszych domach japońskie kompozycje to oryginalny sposób na wyeksponowanie ulubionych kwiatów. Wiele z nich dostępnych jest w większości kwiaciarni lub może być owocem spaceru do pobliskiego lasu lub ogrodu. W ikebanach niezwykle efektownie wyglądają gałązki wierzby, berberysu, czy dzikiejróży, a także popularnych iglaków. Kwiatowym uzupełnieniem może być różawielokwiatowa lub zawilec.
W naszej ofercie na szczególną uwagę zasługują naczynia do ikebany projektu Wiesławy Gołajewskiej.
Zaprojektowane w latach 60. i wyprodukowane w Zakładzie Porcelitu Stołowego w Pruszkowie wazony to przykład ponadczasowej elegancji.