„Czasami zakochuję się w jakiejś postaci, którą znam… oczywiście w kobiecie i muszę ją spotykać, patrzeć na nią, proszę o zdjęcia, albo rysuję z pamięci. Uroda kobiet rzeczywiście mnie urzeka, ale szukam w nich czegoś więcej, szukam w nich syntezy kobiecości, symbolu kobiecego losu”.
Katarzyna Swinarska
Katarzyna Swinarska, urodzona w 1969 w Gdańsku, jest artystką, której twórczość łączy malarstwo, wideo i instalacje multimedialne, a jej prace konsekwentnie badają kobiece doświadczenie w perspektywie zarówno osobistej, jak i kulturowej. Absolwentka Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Dyplom uzyskała w pracowni Kiejstuta Bereźnickiego, a następnie w 2014 obroniła doktorat. Swinarska tworzy dzieła, w których doświadczenie jednej kobiety staje się punktem wyjścia do refleksji nad uniwersalnymi losami pokoleń, od prababek po współczesne matki i siostry. W jej malarstwie początkowo dominowały postaci kobiece obserwowane w codziennych sytuacjach, uchwycone w tramwajach, kawiarniach lub znalezione w sieci, które artystka przetwarza w indywidualny zapis emocji i doświadczeń, łącząc realizm z intensywną ekspresją malarską. Późniejsze prace rozwijają abstrakcyjne kompozycje roślinne, między innymi w cyklu „Biophilia”, w których barwy i formy stają się narzędziem do badania stanów wewnętrznych i komentarzem do kulturowych wyobrażeń kobiecości. W pracach wideo, takich jak „Dygresyjna tożsamość”, „My – wspólny organizm” czy „Niewinne kolonie”, Swinarska bada proces budowania kobiecej tożsamości, analizuje relacje między kobietami oraz mechanizmy wykluczenia i stereotypy obecne w społeczeństwie. Projekt „Niewinne kolonie”, oparty na osobistym doświadczeniu opieki nad 105-letnią babką przez młodą Ukrainkę, staje się metaforą współczesnej migracji ekonomicznej i ukrytych form wyzysku, a jednocześnie podkreśla siłę tradycji kulturowych, które dają bohaterce odporność i poczucie własnej wartości. Artystka odważnie konfrontuje kobiecą wrażliwość z pasją, determinacją i agresją, zestawiając cechy stereotypowo uznawane za kobiece z tymi, które wciąż nie są akceptowane, i pokazuje, że cielesność, seksualność i emocjonalność mogą być przestrzenią twórczej wolności, ironii i dystansu. Jej dorobek został wielokrotnie doceniony, między innymi Grand Prix Międzynarodowego Konkursu Filmów Eksperymentalnych In Out Festival, stypendiami Miasta Sopotu, Miasta Gdańska i Marszałka Województwa Pomorskiego. Jej prace znajdują się w kolekcjach instytucjonalnych i prywatnych w Polsce, Europie i Stanach Zjednoczonych, co potwierdza znaczenie twórczości artystki dla współczesnej sztuki wizualnej oraz dla dyskursu o kobiecości, migracji i relacjach społecznych.