Newsletter
Jeśli chcesz otrzymywać aktualne informacje dotyczące oferty Desa Home - zapisz się do naszego newslettera.
Newsletter
Wojciech Fangor
"M 1"
olej/płótno, 106,50 x 106,50 cm
Pracownia Wojciecha Fangora w Madison w stanie New Jersey, gdzie artysta pracował od 1966, stała się przestrzenią badań nad naturą widzenia i konstrukcją przestrzeni optycznej. Oddalenie od intensywnego środowiska nowojorskiej sceny artystycznej sprzyjało skupieniu i systematyzacji refleksji, które od dawna stanowiły fundament jego myślenia o malarstwie. To właśnie tam wykrystalizował się dojrzały model „pozytywnej przestrzeni iluzyjnej” – koncepcji, w której obraz nie tyle przedstawia przestrzeń, ile ją realnie generuje w polu percepcji widza. Powstałe w Madison płótna oparte są na koncentrycznych strukturach i precyzyjnie modulowanych przejściach tonalnych. Stanowią one przykład radykalnej redukcji środków formalnych przy jednoczesnym spotęgowaniu siły oddziaływania wizualnego. Kolor przestaje być tu właściwością pokrywającą powierzchnię; staje się czynnikiem organizującym doświadczenie przestrzeni, narzędziem modelowania napięć i relacji między centrum a peryferią obrazu. M 1” z 1972 – sygnowane literą odwołującą się do miejsca powstania – reprezentuje klasyczną dla Fangora strukturę koncentryczną. Kompozycja opiera się na zestawieniu pól barwnych o zróżnicowanej temperaturze. Centralna forma, miękko rozmyte koło o chłodnej, szafirowej tonacji, została osadzona na intensywnym tle musztardowej żółci. Choć Fangor nie zdecydował się tu na najbardziej jaskrawe barwy, kontrast tych dwóch uruchamia wrażenie pulsowania i świetlistości, sprawiając, że obraz zdaje się emanować światłem. Efekt przestrzenny nie wynika z zastosowania perspektywy czy modelunku światłocieniowego, lecz z subtelnych, niemal niedostrzegalnych gradientów. Równomierność przejść tonalnych buduje wyjątkową stabilność kompozycji, a zarazem wprowadza widza w stan optycznej niepewności – forma zdaje się przybliżać i oddalać jednocześnie. Madison było dla Fangora swoistym laboratorium, w którym rozpoznania dotyczące fali barwnej, rozchodzenia się światła i psychofizjologii widzenia zostały przełożone na język malarski o niezwykłej dyscyplinie. Choć artysta bywa zestawiany z op-artem, jego metoda nie wyrasta z eksperymentów czysto geometrycznych. Jej fundamentem jest dogłębna znajomość tradycyjnego malarstwa olejnego, w szczególności techniki sfumato, rozpowszechnionej w renesansie. Fangor wykorzystywał miękkie modelowanie nie w celu budowania iluzji trójwymiarowego przedmiotu, lecz jako narzędzie precyzyjnej kontroli nad rozpraszaniem barwy w polu widzenia. Zastosowanie sfumato pozwoliło mu wyeliminować krawędź – podstawowy element klasycznej kompozycji. Granica została zastąpiona ciągłością tonalną, a forma konstytuowała się poprzez relacje poszczególnych wartości, nie zaś przez rysunek. Dzięki takim zabiegom, obraz funkcjonuje jako pole energetyczne, w którym barwy pozostają w dynamicznym napięciu. Kolor ma charakter fizyczny: jego jasność i nasycenie są ściśle podporządkowane założeniom percepcyjnym. Każda warstwa farby nakładana jest cienko i równomiernie, w kontrolowanych sekwencjach, aż do uzyskania absolutnej płynności powierzchni pozbawionej śladu gestu. Techniczna maestria Fangora nie oznacza jednak zerwania z tradycją, lecz jej twórczą reinterpretację. Artysta prowadzi dialog z historią malarstwa europejskiego, wydobywając z niej narzędzia analizy wizualnej. W tym sensie Fangor pozostaje kolorystą, choć w znaczeniu odmiennym od ekspresyjnych tradycji XX wieku: barwa nie służy tu emocjonalnej ekspresji, lecz konstrukcji swoistego percepcyjnego doświadczenia. „M 1” stanowi zatem przykład malarstwa, które wykorzystując potencjał medium olejnego, redefiniuje jego funkcję – od obrazu jako przedstawienia ku obrazowi jako zjawisku.
| Autor | Wojciech Fangor |
|---|---|
| Daty życia autora | (1922 Warszawa - 2015 Warszawa) |
| Tytuł | "M 1" |
| Czas powstania | 1972 |
| Technika | olej |
| Materiał | płótno |
| Rodzaj | malarstwo sztalugowe |
| Wymiary | 106,5 x 106,5 cm |
| Typ obiektu | malarstwo i rysunek |
| Styl | abstrakcja |
| Sygnatura | sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: 'FANGOR | M 1 1972 | 42 x 42' |
| Literatura | Wojciech Fangor : Przestrzeń jako gra = Wojciech Fangor : Space as Play, katalog z wystawy, red. S. Szydłowski, Muzeum Narodowe w Krakowie, Kraków, 2012 |
| Wymaga zezwolenia na wywóz za granicę Polski | Tak |
| Wystawiany |
Wojciech Fangor, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa, 16.09.-16.10.2003 „Wojciech Fangor. Przestrzeń jako gra”, Muzeum Narodowe w Krakowie, Kraków, 20.10.2012-20.01.2013 „Wojciech Fangor. Optyczne wibracje”, Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej Elektrownia, Radom, 18.05.-31.08.2018 |
| Opinie | reprodukowany w katalogu raisonné Fangor Foundation pod numerem P.883 |
Wojciech Fangor
olej/płótno, 106,50 x 106,50 cm
"M 1"
| Autor | Wojciech Fangor |
|---|---|
| Daty życia autora | (1922 Warszawa - 2015 Warszawa) |
| Tytuł | "M 1" |
| Czas powstania | 1972 |
| Technika | olej |
| Materiał | płótno |
| Rodzaj | malarstwo sztalugowe |
| Wymiary | 106,5 x 106,5 cm |
| Typ obiektu | malarstwo i rysunek |
| Styl | abstrakcja |
| Sygnatura | sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: 'FANGOR | M 1 1972 | 42 x 42' |
| Literatura | Wojciech Fangor : Przestrzeń jako gra = Wojciech Fangor : Space as Play, katalog z wystawy, red. S. Szydłowski, Muzeum Narodowe w Krakowie, Kraków, 2012 |
| Wymaga zezwolenia na wywóz za granicę Polski | Tak |
| Wystawiany |
Wojciech Fangor, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa, 16.09.-16.10.2003 „Wojciech Fangor. Przestrzeń jako gra”, Muzeum Narodowe w Krakowie, Kraków, 20.10.2012-20.01.2013 „Wojciech Fangor. Optyczne wibracje”, Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej Elektrownia, Radom, 18.05.-31.08.2018 |
| Opinie | reprodukowany w katalogu raisonné Fangor Foundation pod numerem P.883 |